آیا مدارس دولتی در حال حذف شدن هستند؟ ماجرای تغییر مدل مدارس هیئت‌امنایی در ۱۴۰۵

یکی از خبرهایی که در ماه‌های اخیر درباره ساختار مدارس ایران مطرح شده، «حذف مدارس هیئت‌امنایی» است؛ خبری که در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به‌سرعت به این برداشت تبدیل شود که قرار است مدارس دولتی حذف شوند. اما واقعیت اعلام‌شده، چیز دیگری است.

در اردیبهشت ۱۴۰۵، وزیر آموزش‌وپرورش اعلام کرد سیاست این وزارتخانه کاهش تنوع مدارس است و نخستین مدلی که قرار است در این مسیر تغییر کند، مدارس هیئت‌امنایی فعلی هستند. همزمان، شورای عالی آموزش‌وپرورش از بازنگری آیین‌نامه این مدارس خبر داد.

دقیقاً چه چیزی قرار است تغییر کند؟

مدارس هیئت‌امنایی همچنان در چارچوب مدارس دولتی تعریف می‌شوند، اما شیوه اداره و مشارکت مردمی آن‌ها متفاوت بوده است. یکی از انتقادهای مطرح‌شده درباره بخشی از این مدارس، دریافت مبالغ از خانواده‌ها و ایجاد فرآیندهای متفاوت برای ثبت‌نام بوده است.

در آیین‌نامه و توضیحات جدید، جهت‌گیری اعلام‌شده این است که مدارس هیئت‌امنایی به معنای «مدارس اختصاصی با دریافت وجه» نباشند. بر اساس توضیحات معاون دبیرکل شورای عالی آموزش‌وپرورش، دریافت وجه اجباری و برگزاری آزمون یا گزینش برای ثبت‌نام دانش‌آموزان محدوده مدرسه ممنوع خواهد بود.

از طرف دیگر، قرار است مفهوم هیئت‌امنا حذف نشود، بلکه برعکس، به شکلی فراگیرتر در مدارس مورد استفاده قرار گیرد. هدف اعلام‌شده، استفاده از ظرفیت افراد و نهادهای محلی برای پشتیبانی از مدرسه، در کنار تقویت کیفیت و مشارکت اجتماعی است.

چرا این تغییر مهم است؟

اگر این سیاست به شکل کامل اجرا شود، می‌تواند ساختار رابطه میان «مدرسه دولتی، خانواده و مشارکت مردمی» را تغییر دهد.