دانشگاه‌های ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ چگونه بازگشایی شدند؟ نقشه جدید آموزش حضوری و مجازی

سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ برای آموزش عالی ایران با یک الگوی یکسان آغاز نشد. دانشگاه‌ها بر اساس شرایط و تصمیم‌های خود، در قالب‌های حضوری، مجازی یا ترکیبی فعالیت خود را آغاز کردند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از وضعیت بازگشایی دانشگاه‌ها، برخی دانشگاه‌ها از اواخر شهریور فعالیت حضوری خود را شروع کردند و برخی دیگر آغاز سال تحصیلی را به شکل مجازی یا ترکیبی در نظر گرفتند. برای نمونه، دانشگاه‌های تهران، خوارزمی، شریف، الزهرا و شهید بهشتی از ۴ مهر در برنامه بازگشایی حضوری قرار گرفتند، در حالی که برخی دانشگاه‌ها شروع مجازی داشتند.

این تفاوت، یک نکته مهم‌تر را نشان می‌دهد: دانشگاه ایرانی دیگر الزاماً با یک الگوی واحد از «کلاس حضوری» تعریف نمی‌شود.

این تغییر از کجا مهم شد؟

تجربه آموزش مجازی در سال‌های کرونا باعث شد بسیاری از دانشگاه‌ها زیرساخت کلاس آنلاین، سامانه‌های آموزشی و ارتباط دیجیتال را توسعه دهند. با این حال، بازگشت آموزش حضوری پس از کرونا نشان داد که دانشگاه‌ها همچنان تفاوت جدی میان «آموزش حضوری» و «آموزش آنلاین» قائل‌اند.

شرایط سال ۱۴۰۵ بار دیگر این زیرساخت را به مسئله‌ای عملی تبدیل کرد و نشان داد دانشگاه‌ها باید بتوانند در شرایط اضطراری، آموزش را با سرعت بیشتری به شکل‌های مختلف منتقل کنند.

اثر این اتفاق بر آموزش عالی چیست؟

اگر مدل‌های ترکیبی تثبیت شوند، فقط شکل کلاس تغییر نمی‌کند. خدمات دانشجویی، ارزیابی، حضور و غیاب، زیرساخت فناوری، تولید محتوای آموزشی و حتی مدل اقتصادی دانشگاه‌ها نیز باید متناسب با آن تغییر کند.

برای دانشجو نیز مسئله فقط «آنلاین یا حضوری بودن» نیست. کیفیت ارتباط با استاد، دسترسی به آزمایشگاه و کارگاه، تعامل اجتماعی و کیفیت زیرساخت دیجیتال، تعیین می‌کند کدام مدل برای هر درس مناسب‌تر باشد.